یکی از مهم‌ترین آثاری که باستان‌شناسان تاکنون کشف کرده‌اند و برای تاریخ ادیان و مشخصا آیین گنوسی اهمیت بسیاری داشته است، مجموعه پاپیروس‌های نجع حمادی است که نیم قرن پیش در مصر علیا کشف شد.

انجیل های گنوسی یکی از مهم‌ترین کتاب‌ها در شرح این ماجراست. نویسنده این کتاب با بررسی متون نجع حمادی گمانه‌زنی‌هایی در مورد موضع‌گیری سیاسی و آرای فقهی گنوسیان دارد، پس از طرح این آرا، مثل هانس یوناس و ادوارد کنتزه، بر این باور است که این آیین ریشه‌هایی شرقی دارد و مسیح زنده‌ای که در این متون می‌بینیم بی‌شباهت به بودای زنده نیست.