همه ما به طرق مختلف با واژه ذن آشنا هستیم و کم و بیش از آن مطلع هستیم. اما عده کمی هستند که از اصول ذن آگاه باشند یا توضیح  دقیقی از جزئیات آن داشته باشند.
ذن یکی از مکاتب منشعب از مکتب بودایی است که در ژاپن شکل گرفت. اساس ذن بر تفکری عمیق و دقیق در اشیا و موجودات و به طور کلی پیرامون است. آیین ذن چهار مرحله مهم دارد:
مرحله اول تمرکز و اشراف بر محیط اطراف،نورها، صداها و…است
مرحله دوم نظارت بر ذهن و دور کردن پریشانی و رسیدن به آرامش ذهنی است.
مرحله سوم ذن تمرکز بر جسم در تک تک نقاط آن است
مرحله چهارم تنفس و هماهنگی آن.
کتاب ذن چیست توسط ع.پاشایی نوشته شده است که در حوزه تفکرات شرقی آثار متعددی دارد.

کتاب ذن چیست از آغاز ورود این آیین از چین به ژاپن سخن خود را آغاز میکند و با تشریح نظریات مطرح آن وارد تعاریف منطق گریز کوان میشود و در انتها یک نظر کلی به فرهنگ هنری ژاپن می اندازد.

سایر قسمت های کتاب شامل: ستوری، یگانگی با طبیعت،جی جی موگه،کوان،ذندو و راه و رسم رهروی و مراحل کمال معنوی:گاو و گاوچران میباشد و در مجموع سعی میکند اطلاعات مبسوطی را در مورد تاریخ و روش ذن رائه دهد.

کتاب ذن چیست از تالیف های ع.پاشایی مترجم محقق و شرق شناس ایرانی است که کتاب های متعددی در حوزه شناخت تفکرات شرق تالیف و ترجمه کرده است.

روزی استادی سخنی از یک فیلسوف کهن بودائی نقل می کرد که این بود:
«بر تھی فضا بکوبید، آوازی خواهید شنید؛ بر قطعه چوبی بکوبید، آوازی نمی آید.» سپس چوبدستش را در هوا گرداند و بانگ برداشت که « آن، چه دردی می آورد» سپس با آن بر چوب کوفت و از رهروان پرسید که «صدائی میشنوید؟» رهروی پاسخ داد، « آری، صدانی آمده استاد بر او بانگ زد که «ای ابله »

ذن از واقعیتها سخن می گوید نه از تصورات منطقی، و تمامی نیروی زیست و آزادی و ابتکار آن هم از اینجا است.
مراد از سادگی، در ذن، همانا گرفتار ظرافتهای عقلی نشدن و کشیده نشدن به استدلال فلسفی است یعنی استدلالی که اغلب هم بسیار روشن است و هم آکنده به جدل.

این سادگی به این معنا است که واقعیت ها را چنان که هستند باز بشناسیم و بدانیم که واژه ها واژه اند و بس، ذن همیشه جان را به آئینه ئی بی زنگار مانند می کند.
پس، ساده بودن یعنی این آئینه را همواره روشن و آماده داشتن است تا آئینه عکس هر چه را که در برابر آن است ساده و کامل نشان دهد.

چرا ذن اینهمه می خواهد به منطق بتازد، ما چرا در آغاز گفتارهای این کتاب از جنبه منطق گریزی ذن سخن می گوئیم شاید به این دلیلی که منطق در زندگی بسیار رواج یافته است تا بسیاری از ما را به این نتیجه برساند که منطق، زندگی است و زندگی بی آن معنایی ندارد.
منطق نقشه زندگی را چنان کامل و بی چون و چرا کشیده است که هر کاری که ما می کنیم فقط پیروی از آن است و نباید در فکر شکستن قوانین اندیشه باشیم زیرا که آنها در حد نهانی اند.
خیلی ها درباره زندگی یک چنین نظر کلی دارند، و باید گفت که آنها، از نظر واقعیت، آنچه را که نشکستنی میدانند همیشه می شکنند.